Κεφαλόβρυσο

Το Κεφαλόβρυσο βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Βαλαώρα στις υπώρειες της Νεμέρτσικας, μέσα στα δάση και κάτω από τις πανύψηλες κορυφές της, σε υψόμετρο 650 μ., 60,5 χιλιόμετρα από την πόλη των Ιωαννίνων.

Η περιήγηση στο χωριό και τους γύρω οικισμούς υπόσχεται στον επισκέπτη μοναδικές εικόνες, μυρωδιές, γεύσεις και αναμνήσεις. Η ομορφιά της φύσης δίδεται απλόχερα, ενώ η αυθεντικότητα των ανθρώπων και η αγάπη τους για τον τόπο τους αποτελούν έμπνευση.

Mετρά σχεδόν 2 αιώνες ιστορίας από την ίδρυση του, περίπου το 1840, ενώ η αρχική του ονομασία ήταν Μιτζιντέι ή Μετζιτιέ ή Μετζητιές και οι κάτοικοι του αποκαλούσαν εαυτούς Μιτζιντόνιοι.
Οι μόνιμοι κάτοικοι αριθμούν τους 564 (Απογραφή 2021), ενώ περισσότεροι από 3.000 έλκουν την καταγωγή τους από αυτό.

Το χωριό διαχρονικά κατοικείται αμιγώς από βλάχικο πληθυσμό και η βλάχικη γλώσσα εξακολουθεί να ομιλείται μέχρι και σήμερα.

Παρά την πρόσφατη σχετικά ίδρυσή του, το Κεφαλόβρυσο βίωσε έντονα όλα τα σημαντικά γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα (Τουρκοκρατία, 1ος και 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος, εμφύλιος, κλείσιμο συνόρων Αλβανίας, μετανάστευση κ.α.), κυρίως λόγω της γεωγραφικής του θέσης αλλά και της ασχολίας των κατοίκων του με τη μετακινούμενη κτηνοτροφία, που τους καθιστούσε μέρος ενός ευρύτερου γεωγραφικού χώρου που ξεπερνούσε τα όρια του χωριού.
Ορόσημο για την ιστορία του αποτελεί η καταστροφή του από τους Γερμανούς τον Ιούλιο του 1943, με το “Ηρώον” που στέκει στην πλατεία του να αποτελεί σταθερή υπενθύμιση. Ακόμη, το χωριό σημαδεύτηκε από το οριστικό κλείσιμο των συνόρων Ελλάδας-Αλβανίας που μοίρασε τον πληθυσμό του σε 2 κράτη.

Σήμερα το χωριό παραμένει ένα από πολυπληθέστερα χωριά του Δήμου Πωγωνίου, παραμένει αυθεντικό και με εκδηλώσεις καθολη τη διάρκεια του χρόνου που αναβιώνουν με σεβασμό το παρελθόν και την παράδοση αλλά και καλύπτουν σύγχρονες ανάγκες.